Pente Grammai

Pente Grammai nasıl oynanır?

Pente Grammai, yani "beş çizgi", Antik Yunan'da en az MÖ 7. yüzyıldan beri oynanan bir zar ve yarış oyunudur. Beş paralel çizginin uçlarındaki on noktada iki oyuncu beşer taşla yarışır; ortadaki çizgi "kutsal çizgi"dir. Özgün kurallar kayıp olduğu için Oyun Treni'ndeki sürüm, Fribourg Üniversitesi'nin Locus Ludi projesinin yeniden kurgusunu izler ve Pente Grammai mobil uygulamamızla aynı kural motorunu kullanır. Kırmızı taşlarla sen oynarsın; Kolay, Orta ve Zor seviyelerde bilgisayara karşı ya da aynı cihazda arkadaşınla yarışırsın.

1. Tahtada beş paralel çizgi vardır; her çizginin iki ucunda birer nokta bulunur (toplam on nokta). Ortadaki çizgi kutsal çizgidir.
2. Her oyuncunun tahta dışında bekleyen beş taşı vardır. Sırayla tek zar atılır; ilk zarı Kırmızı (sen) atar.
3. Taşlar saat yönünün tersine yürür: kendi sıranda soldan sağa, karşıya geçip rakibin sırasında geri gelerek onun tarafındaki kutsal noktaya; toplam sekiz adım. Tahtaya taş sokmak mümkünse zorunludur.
4. Bir noktada tek taş durur; kendi taşının üstüne gelemezsin ama taşların üstünden atlayabilirsin. Kutsal çizginin iki ucunda iki tarafın istediği kadar taşı durabilir ve oradaki taşlar güvendedir.
5. Geri gönderme kuralında rakip taşın tam üstüne gelirsen o taş tahtadan çıkıp baştan başlar; Yarış kuralında bunu yapamazsın.
6. Rakip taraftaki kutsal noktaya yalnızca tam zarla girilir. Oynanacak hamle yoksa sıra geçer. Beş taşını da ilk getiren kazanır.

Pente Grammai strateji ipuçları

• Kendi sıranın ilk iki noktası rakibin yolunun son durakları da olur; orada bekleyen taş geri gönderilebilir, bu noktalarda uzun süre bekleme.
• Kendi taraftaki kutsal nokta güvenli bir sığınaktır: tehlikedeki bir taşı oraya taşı, sonra fırsat kollayarak ilerlet.
• Rakibin karşı tarafa yeni geçmiş taşları en değerli hedeflerdir: o taşı geri göndermek rakibe neredeyse bütün yolunu kaybettirir.

Pente Grammai tarihçesi

Pente Grammai ("beş çizgi"), Antik Yunan'da oynanan en eski masa oyunlarından biridir. Attika'daki Anagyrous mezarlarında bulunan beş çizgili oyun tahtaları MÖ 7. yüzyıla tarihlenir; şair Alkaios MÖ 600 dolaylarında oyundan söz eder ve MÖ 500 dolaylarına ait vazolarda Akhilleus ile Aias'ın tahta başında oynadığı görülür.

Oyunun en ünlü izi "taşı kutsal çizgiden oynatmak" deyimidir: ortadaki çizgiye ulaşan taş genellikle yerinden oynatılmaz, bu yüzden deyim son çare hamle anlamına gelir. MS 2. yüzyılda Iulius Pollux oyunu ansiklopedisinde anlatır. Özgün kurallar kayıptır; Oyun Treni'ndeki sürüm Locus Ludi projesinin yeniden kurgusunu esas alır.

Diğer adları: Beş Çizgi, Five Lines, Πέντε γραμμαί, Kutsal çizgi oyunu