Türk Daması simgesi
Ders planı · Dama

Türk Daması ile zekâ oyunları dersi

Zorunlu yeme kuralı, öğrencinin "ben bunu oynarsam rakip ne yapmak zorunda kalır?" diye iki hamle ileriyi düşünmesini sağlar.

Oyunu aç

40 dakikalık ders akışı

  1. 5 dk
    Isınma

    Akıllı tahtada Türk Daması sayfasını açın ve "Tam ekran"a geçin. Tahtayı, taşları ve oyunun amacını tek cümleyle tanıtın.

  2. 10 dk
    Kurallar

    Aşağıdaki kuralları sırayla gösterin; sınıfla birlikte iki takım hâlinde bir örnek oyun oynayın. İlk derste en temel kurallarla yetinin.

  3. 15 dk
    İkili oyun

    Öğrenciler ikişerli oynasın (bir oyun yaklaşık 10–25 dk). Her elden sonra renkleri değiştirsinler; isteyenler bilgisayara karşı oynasın.

  4. 10 dk
    Değerlendirme

    Değerlendirme sorularından birini sorun ve "en iyi hamlen hangisiydi, neden?" diye konuşun. Etkinlik kâğıdını ödev olarak verebilirsiniz.

Türk Daması kuralları

Türk Daması, taşların çapraz değil düz (ileri, sağa, sola) hareket ettiği ve yemenin zorunlu olduğu köklü bir zekâ oyunudur. Oyun Treni'ndeki Türk Daması, Türk Daması Federasyonu'nun (TÜDAF) resmî Türk Daması Kuralları'na (v3) uygundur ve Türk Daması mobil uygulamamızla aynı kural motorunu kullanır. Kolay, Orta ve Zor olmak üzere üç seviyede bilgisayara karşı, aynı cihazda ya da çevrim içi arkadaşınla oynayabilirsin.

  1. Her oyuncunun 16 taşı vardır; taşlar ikinci ve üçüncü sıralara dizilir. Taşlar çapraz değil; ileri, sağa ve sola birer kare hareket eder, geri gidemez.
  2. Rakip taşın hemen arkasındaki kare boşsa üzerinden atlayarak onu yersin. Yenen taş tahtadan anında kalkar.
  3. Yeme zorunludur. Birden fazla yeme yolu varsa en çok taşı yiyen yolu oynamak zorundasın (eşitse dilediğini seçersin). Zincirleme yemede aynı yoldan geri dönülemez (180° dönüş yok).
  4. Son sıraya ulaşan taş "Dama" olur. Yeme sırasında son sıraya ulaşırsan yeme zincirine taş olarak devam edersin; dama olma hamle bittiğinde gerçekleşir.
  5. Dama, ileri-geri ve sağa-sola istediği kadar boş kare boyunca uçar; bir rakip taşın üstünden atlayıp arkasındaki herhangi bir boş kareye konabilir.
  6. Rakibin tüm taşlarını alır ya da hamle yapamaz hâle getirirsen kazanırsın. İki tarafta da birer taş (yoz ya da dama) kalırsa, aynı durum üç kez tekrarlanırsa ya da 40 hamle boyunca taş alınmaz ve yoz taş oynanmazsa oyun berabere biter.

Sınıf etkinliği: Feda avı

  1. Günün Dama Bulmacası’nı akıllı tahtada açın.
  2. Öğrenciler ikişerli gruplarda kırmızının ilk hamlesini tahmin edip deftere yazsın.
  3. Tahminleri sırayla tahtada deneyin; doğru hamleyi bulan grup açıklasın.

Değerlendirme soruları

  1. Türk Daması’nda taşlar hangi yönlere gider?
    Cevap anahtarı

    İleri, sağa ve sola birer kare; geri gidemez.

  2. Birden fazla yeme yolu varsa hangisi oynanır?
    Cevap anahtarı

    En çok taşı yiyen yol oynanmak zorundadır.

  3. Dama olan taşın gücü nedir?
    Cevap anahtarı

    İleri-geri ve sağa-sola istediği kadar boş kare gider (uçar).

Öğrencilere verilecek strateji ipuçları

  • Birden fazla yeme yolu varsa en çok taşı yiyeni oynamak zorundasın; rakibi bu kuralla istemediği bir yemeye zorlayıp tuzak kurabilirsin.
  • Taşlarını tek tek değil, birbirini koruyan gruplar hâlinde ilerlet; yalnız kalan taş kolay yenir.
  • Yeme zorunluluğunu silah olarak kullan: rakibe bir taş "hediye" edip karşılığında iki-üç taş alabilirsin.
  • Dama çıkarmak için kenarlardan ilerlemek daha güvenlidir; ortadaki taşlar her yönden saldırıya açıktır.
  • Bir damanın uzun çizgileri kontrol ettiğini unutma: rakibin daması varken taşlarını aynı sıraya dizme.
Oyun Treni'ni yükle!Hızlı erişim için ekranına ekle.