Oyun Treni / Öğretmen Köşesi / Hanoi Kuleleri
Hanoi Kuleleri simgesi
Ders planı · Bulmaca

Hanoi Kuleleri ile zekâ oyunları dersi

Problemi küçük parçalara bölmeyi (özyineleme) öğretir; disk sayısı arttıkça hamle sayısının nasıl büyüdüğü güzel bir matematik sohbeti açar.

Oyunu aç

40 dakikalık ders akışı

  1. 5 dk
    Isınma

    Akıllı tahtada Hanoi Kuleleri sayfasını açın ve "Tam ekran"a geçin. Tahtayı, taşları ve oyunun amacını tek cümleyle tanıtın.

  2. 10 dk
    Kurallar

    Aşağıdaki kuralları sırayla gösterin; sınıfla birlikte iki takım hâlinde bir örnek oyun oynayın. İlk derste en temel kurallarla yetinin.

  3. 15 dk
    İkili oyun

    Öğrenciler ikişerli oynasın (bir oyun yaklaşık 3–15 dk). Her elden sonra renkleri değiştirsinler; isteyenler bilgisayara karşı oynasın.

  4. 10 dk
    Değerlendirme

    Değerlendirme sorularından birini sorun ve "en iyi hamlen hangisiydi, neden?" diye konuşun. Etkinlik kâğıdını ödev olarak verebilirsiniz.

Hanoi Kuleleri kuralları

Hanoi Kuleleri, 1883'te Fransız matematikçi Édouard Lucas tarafından ortaya atılan dünyaca ünlü bir bulmacadır. Başlangıçta tüm diskler soldaki çubukta büyükten küçüğe dizilidir; amacın hepsini en sağdaki çubuğa taşımaktır. Her hamlede yalnızca bir çubuğun en üstteki diski başka bir çubuğa taşınabilir ve büyük bir disk asla küçük bir diskin üzerine konamaz. n disk için en az hamle sayısı 2ⁿ−1'dir.

  1. Başlangıçta bütün diskler soldaki çubukta, büyükten küçüğe doğru dizilidir.
  2. Bir hamlede, herhangi bir çubuğun en üstteki diskini başka bir çubuğa taşıyabilirsin.
  3. Büyük bir disk, kendinden küçük bir diskin üzerine asla konamaz.
  4. Bütün diskleri en sağdaki çubuğa taşıdığında bulmacayı çözmüş olursun; en iyi çözüm 2ⁿ−1 hamledir (n = disk sayısı).
  5. 3 ile 8 disk arasında zorluk seviyesi seçebilir, istediğin an "İpucu" ile bir sonraki en iyi hamleyi görebilir ya da "Geri Al" ile son hamleni geri alabilirsin.

Sınıf etkinliği: Örüntüyü bul

  1. Öğrenciler 1, 2, 3 ve 4 diski en az kaç hamlede taşıdıklarını tabloya yazsın.
  2. Sayılar arasındaki ilişkiyi bulmaya çalışsınlar (1, 3, 7, 15…).
  3. Formülü (2ⁿ − 1) birlikte keşfedin.

Değerlendirme soruları

  1. Büyük disk küçüğün üstüne konabilir mi?
    Cevap anahtarı

    Hayır.

  2. 3 disk en az kaç hamlede taşınır?
    Cevap anahtarı

    7 hamlede.

  3. 4 disk en az kaç hamlede taşınır?
    Cevap anahtarı

    15 hamlede (2⁴ − 1).

Öğrencilere verilecek strateji ipuçları

  • n diskli bir bulmacayı çözmek için önce üstteki n-1 diski yardımcı çubuğa, sonra en büyük diski hedefe, son olarak n-1 diski de hedefe taşı — bu düşünme biçimi her seviyede işe yarar.
  • Diskleri gereksiz yere ileri geri taşımaktan kaçın; her hamle bir amaca hizmet etmeli.
  • Takılırsan "İpucu" düğmesiyle en kısa çözümdeki bir sonraki hamleyi görebilirsin.
Oyun Treni'ni yükle!Hızlı erişim için ekranına ekle.