Bihar simgesi
Ders planı · Dama

Bihar ile zekâ oyunları dersi

Zorunlu yeme sayesinde öğrenci tuzak kurmayı ve rakibin hamlesini önceden hesaplamayı öğrenir; yerel bir oyunu tanır.

Oyunu aç

40 dakikalık ders akışı

  1. 5 dk
    Isınma

    Akıllı tahtada Bihar sayfasını açın ve "Tam ekran"a geçin. Tahtayı, taşları ve oyunun amacını tek cümleyle tanıtın.

  2. 10 dk
    Kurallar

    Aşağıdaki kuralları sırayla gösterin; sınıfla birlikte iki takım hâlinde bir örnek oyun oynayın. İlk derste en temel kurallarla yetinin.

  3. 15 dk
    İkili oyun

    Öğrenciler ikişerli oynasın (bir oyun yaklaşık 15–25 dk). Her elden sonra renkleri değiştirsinler; isteyenler bilgisayara karşı oynasın.

  4. 10 dk
    Değerlendirme

    Değerlendirme sorularından birini sorun ve "en iyi hamlen hangisiydi, neden?" diye konuşun. Etkinlik kâğıdını ödev olarak verebilirsiniz.

Bihar kuralları

Bihar, Anadolu'da yüzyıllardır oynanan; halk arasında "Derya Deniz" ya da "Dümen" adlarıyla da bilinen geleneksel bir tahta oyunudur. Tam ortada 1 nokta ve onu saran 4 iç içe halka üzerinde (toplam 33 nokta), her oyuncu 16 taşıyla oynar. Türk Daması'na benzer şekilde yeme ZORUNLUDUR, ama Bihar'ı özel kılan şey tahtanın "tekerlek" biçimi: taşlar hem halka boyunca hem de merkeze doğru/merkezden karşıya geçerek zıplayıp yiyebilir.

  1. Tahta, tam ortadaki 1 nokta + onu saran 4 iç içe halkadan oluşur (33 nokta). Her oyuncunun 16 taşı, merkez boş kalacak şekilde tahtanın yarısına dizili başlar.
  2. Taşın boş bir komşu noktaya (halka üzerinde yanına, ya da merkeze/dışa doğru bir ışın üzerinde) kayabilirsin.
  3. YEME: bitişikteki bir rakip taşın hemen ardında boş bir nokta varsa (halka boyunca, merkeze doğru/merkezden dışa, ya da merkezin TAM KARŞISINA geçerek), üzerinden zıplayıp onu yiyebilirsin.
  4. Yemek ZORUNLUDUR — eğer bir yeme hamlen varsa, başka bir taş oynayamaz ya da sadece kaydıramazsın.
  5. Bir taşla yedikten sonra, aynı taşla devam eden başka bir yeme hamlen varsa, zıplamaya devam etmek zorundasın.
  6. Rakibinin tüm taşlarını yersen ya da rakip hiç hamle yapamaz hale gelirse kazanırsın.

Sınıf etkinliği: Büyüklerimiz ne derdi?

  1. Öğrenciler evde büyüklerine Bihar, Derya Deniz ya da Dümen oyununu sorsun.
  2. Öğrendikleri farklı adları ve kuralları sınıfta paylaşsınlar.
  3. Sitedeki sürümle karşılaştırın.

Değerlendirme soruları

  1. Bihar tahtası nasıldır?
    Cevap anahtarı

    Ortada bir nokta ve onu saran dört halka (33 nokta).

  2. Yemek zorunlu mudur?
    Cevap anahtarı

    Evet.

  3. Oyunun başka hangi adları vardır?
    Cevap anahtarı

    Derya Deniz ve Dümen.

Öğrencilere verilecek strateji ipuçları

  • Merkez nokta tüm çizgilerin kesiştiği yerdir; merkezi kontrol etmek hem savunmada hem saldırıda kritik.
  • Halka üzerinde ardışık dizilen taşlarını arada boşluk bırakmadan tut; boşluk zincirleme yemeye davetiye çıkarır.
  • Zorunlu yeme kuralıyla rakibi tuzağa çekebilirsin: bir taşı feda edip zincirleme karşılık al.
Oyun Treni'ni yükle!Hızlı erişim için ekranına ekle.